COMPUTER BAANT STRAKS DE WEG

BMW- en Mini-topman Adrian van Hooydonk voorziet revolutie in ’autoland’

Hij kijkt reikhalzend uit over de horizon van autoland. Adrian van Hooydonk werd dit jaar 50 en bespiegelt zijn werk en de toekomst. Het Nederlandse designgeweten van de BMW-groep was even in het Limburgse land om de opening van de VDL Nedcar in Born bij te wonen. De maxidenker gaat namelijk, naast BMW’s en Rolls-Royces, ook over het ontwerp van de nieuwe Mini’s. „Ik ben blij dat Nederland weer een rol speelt in de auto-industrie.” Over wereldwijde mobiliteit en Hollandse kennis.

Computer baant straks de weg

BORN – We hadden de slanke senior vice-president een paar jaar niet gesproken. Opvallend: er zijn mensen die onzichtbaar ouder worden. Adrian van Hooydonk behoort bij de groep mannen die altijd iets jongensachtigs behoudt. Wat de laatste jaren ook onveranderd bleef, is het onwrikbare vertrouwen van zijn baas: ’Adrian, de toekomst van ons merk en onze mensen ligt in jouw handen.’

De hoofddesigner, of zoals zijn kaartje vermeldt Leiter Group Design, behoudt zijn rust zoals een veldheer die voor de oorlog al weet dat hij gaat winnen. „Ik ben een positief mens en geloof dat juist die houding succes en mooie ideeën oplevert. Ik zeg wel eens tegen mijn mensen: „Vier dagen per week kun je grenzeloos denken, los en creatief, en je mag de grootste fan van jezelf zijn. Op vrijdag kun je bespiegelen en keuzes wegen. Maak het allemaal niet te zwaar.”

In de showroom van Mini hangt een ongrijpbare atmosfeer. Mensen rennen heen en weer. Soms met een vlaai en soms omdat ze gespannen zijn voor de komst van de Koning, die VDL Nedcar zal heropenen. En in de brij van onrust wil iedereen iets van Van Hooydonk, al is niet altijd duidelijk wat. De lange Nederlander drinkt rustig z’n kopje koffie. Als je wereldwijd 650 man voor je hebt werken, in China, Duitsland en Amerika, dan kan alleen rust je redden. „Ik zou 24 uur per dag in touw kunnen zijn. De autowereld waarin ik opereer, slaapt nooit.”

’Adriaantje’ was een Limburgs kind en zoals veel jongens gek op auto’s. De studieroute begon aan de TU Delft, Industrieel Ontwerpen. „Ik droomde van een rol in de auto-industrie, maar hier in Nederland was weinig meer te doen.”

Prestigieus

Na Delft volgde voor Van Hooydonk het prestigieuze Art Center Europe te Vevey, Zwitserland. In 1992 kon hij bij BMW aan de slag en belandde op misschien wel het meest uitdagende kruispunt van de auto-industrie. „We verbinden niet alleen punten met elkaar en ontwerpen zo een opvolger van een oude serie of ontwikkelen vanaf een leeg vel een compleet nieuw merk zoals de BMWi. We denken als Designgroep vooral na over mobiliteit in de toekomst. Hoe willen mensen zich bewegen? In wat? En welke relatie heeft vervoer met bijvoorbeeld internet? Mijn afdeling ontwerpt ook alles wat op beeldschermen te zien is. Films, skypen in je auto. Kun je dat projecteren in je voorruit? Het vraagt allemaal om design en animatie.”

De verbale reis in de toekomst is doelgericht. „Doorgaans werken we drie jaar vooruit. We maken ontwerpbeslissingen voor 2017 en 2018. Maar realiseer je dat die auto’s het zeker zeven jaar op de markt moeten volhouden. Dus we hebben het feitelijk over een beslissing die ook in 2025 goed moet zijn. Bij sommige ideeën, die nog langer mee moeten, vraag ik me inderdaad af of ik dan nog bij de firma werk. Dat voelt best vreemd.”

De tijd, hij schrijdt als een schaduw voort. En is vooral in handen van een nieuwe generatie, die nieuwe verwachtingen heeft van een auto. Van Hooydonk realiseert zich dat als geen ander. „Wij vonden het vroeger prachtig om een autootje, desnoods een derdehandsje, aan te schaffen en maakten ons natuurlijk helemaal niet druk om de kosten en milieubelasting. Je wilde de vrijheid die een auto bracht. Nu zie je dat jongeren veel kritischer en zonder compromissen in het leven staan. Ze willen wel de mobiliteit, maar niet de nadelen zoals CO2-uitstoot, verzekeringen, een garage waar je de vierwieler parkeert, onderhoud, onderhandelingen met een dealer. Daarom is het Drive Now-project in de Duitse steden München, Berlijn, Hamburg en in San Francisco zo’n succes. Gewoon overal een Mini of BMW bestellen met je app. Alle beschikbare auto’s in Amerika zijn elektrisch. Daar voelt de jeugd voor; het is hipper.”

Als we de verbrandingsmotor binnenkort in de galerij van het verleden plaatsen, zal het hart van Van Hooydonk breken.

De visionair lacht op die jongensachtige manier. „Een beetje, maar de alternatieven zijn prima. Je krijgt me niet pessimistisch vandaag.”

Nog even proberen we dat positivisme te breken. Als we de keten van de elektrische auto herleiden, komen we toch uit bij een steenkolencentrale. Wassen neus dus.

„Ik ben niet verantwoordelijk voor de politieke keuzes en kan moeilijk energiecentrales gaan bouwen. Het gaat de goede kant op, geloof me. In de deelstaat Beieren, waar ik woon, worden de huishoudens op de hoogte gehouden van de alternatieve energieopwekking, zoals waterkracht.”

De auto als bezit en statusbepaling is op zijn retour. Straks zitten we allemaal in een identiteitsloos doosje en worden we gereden door computers? „Met de huidige kennis kan er veel. Er wordt tijdig automatisch geremd, de dode hoek is technisch opgelost en een auto kan zelfs zonder bestuurder driften. Als je ons callcenter belt met de vraag of er een apotheek in de buurt is, dan worden de coördinaten op afstand in je navigatie gesleuteld. En dan ontwikkelt Google zijn chauffeurloze auto. Het gaat snel. Ik denk echter dat mensen het altijd belangrijk zullen vinden hoe iets eruitziet en de sensatie van zelf sturen zal blijven. Alleen de vervelende momenten als file rijden worden straks uitbesteed aan de techniek van een auto. De rol van de auto wordt anders. Vergeet niet dat de auto als vehikel concurrentie heeft gekregen van internet. Nu heb je vrienden zonder dat je elkaar fysiek ontmoet.”

De wereld wordt steeds kleiner en toch blijven de culturen elkaar verbazen. Adrian van Hooydonk zal nooit de wonderlijke discussie in Abu Dhabi vergeten. Hij stond naast de fenomenale hybride BMW i8, de hormonale droom van iedere gezonde man. „Er werd me gevraagd waarom BMW geen elektrische auto’s maakt. Ik zei, wijzend op de sportieve i8: ’Deze heeft deels elektrische aandrijving. Een combinatie van een elektromotor met een zeer zuinige driecilinder die toch 250 km/u haalt. Vergelijkbaar met de performance van een M3.’ Nou toen was het goed.”

Het zijn harde feiten. In 2020 heeft 30 tot 35% van de auto’s een elektrische vorm van aandrijving. En binnen een halve eeuw woont zestig procent van de wereldbevolking in een stad. Dat schreeuwt om oplossingen. BMW gelooft daarom ook in de nieuwe toekomst van tweewielers. „Die zullen een steeds belangrijkere rol gaan spelen.”

Voordat er weer aan zijn jas wordt getrokken, wil het BMW-geweten nog kwijt: „Ik ben ongelooflijk blij dat Nederland, met de heropening van VDL Nedcar, weer een rol speelt in de auto-industrie. Dat geeft mijn geboortegrond de waardering die hij verdient.”

En wie goed luistert, hoort meer toekomstmuziek in de Lage Landen. In alle bescheidenheid timmert het bedrijf 2getthere letterlijk aan de weg. In de race om de intelligente auto stopt het bedrijf magneetjes in de weg, als referentiepunten. Die zorgen voor een uiterst precieze, veilige routebepaling, zonder dat de bestuurder hoeft te sturen. Ceo Carel van Helsdingen is een tevreden man. Hij zaaide zijn ideeën al medio jaren tachtig en kan, als de politiek en techniek het toelaten, eindelijk gaan oogsten. Zo tekende 2getthere recent een samenwerkingscontract met de SMRT in de modelstaat Singapore. Zijn mobiliteitssysteem zal daar een aanvulling worden op het huidige openbaar vervoer.

Kwetsbaar

De bevlogen ingenieur: „Grote automerken en Google maken gebruik van omgevingsherkenning en satellietnavigatie. Dat alles stuurt ’zelfdenkende’ auto’s aan. Maar dat is een kwetsbaar systeem. In tunnels en in smalle straten verlies je het signaal. En straten zullen steeds smaller worden in overbevolkte steden. In hete gebieden hebben die nauwe straten overigens nog een reden: het blijft koeler.”

Die opmerking brengt hem naar hightech Masdar City, een nieuwe enclave met universiteit, woonwijken en bedrijven. Het ligt ingeklemd tussen het International Airport en Abu Dhabi zelf. Daar leverde het bedrijf tien automotive voertuigen. „De miljoenste passagier is zojuist vervoerd. Ook Angela Merkel, Albert van Monaco Ban Ki-moon, de secretaris-generaal van de VN hebben er gebruik van gemaakt.”

In de hoek van zijn spreekkamer, waar het naar een autoshowroom ruikt, staat een voorbeeld van de elektrische vierwielers die Van Helsdingen levert. Eigenlijk is het een soort skigondel, maar dan uitgevoerd met prachtig leer en beeldscherm waarop je met een vingertop de gewenste route aanraakt.

Commercieel directeur van 2getthere, Robbert Lohmann, denkt in stappen. Hij vertelt: „Nu nog is ons systeem een toevoeging op bestaande infrastructuren. Je komt bijvoorbeeld met je eigen auto naar de rand van de stad, stapt in onze auto en rijdt bijvoorbeeld zo het centrum in of de studentencampus op.”

Op dat moment komt er een nieuwsflash op zijn telefoon binnen. „Ah, Hamburg wil over twintig jaar autovrij zijn. De kansen voor ons zijn niet meer bij te houden.”

BMW Group Design

Bron: Telegraaf